Τρίτη, 31 Μαρτίου 2009

ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ

Θυμάμαι την Ηρώ και τον Παντελή, την Έλενα και την Όλγα, αλλά και την καλοκαιρινή Άρτεμη και τον Παράδεισο μέσα στα πεύκα. Θυμάμαι κατακόκκινες βελούδινες καρέκλες ή κάτασπρο γαρμπίλι και πάνινα καθίσματα. Θυμάμαι δροσερό μπιράλ και λαχταριστά κωκ. Θυμάμαι ζεστό αράπικο κι αφράτο στραγάλι με σταφίδες. Θυμάμαι Ξανθόπουλο και Άντζελα Ζήλια, Αλίκη Βουγιουκλάκη και Δημήτρη Παπαμιχαήλ.

Αφορμή να τα ξαναθυμηθώ όλα αυτά ένα τραγούδι που άκουσα οδηγώντας και ξύπνησε αυθόρμητα, μέσα στη γλυκιά βραδιά, μνήμες παιδικές. Βρέθηκα σε αίθουσες κινηματογράφων που δεν υπάρχουν πια, αφού δεν άντεξαν -όπως τόσες και τόσες άλλες- την επέλαση του τσιμέντου και της αντιπαροχής. Έγιναν πολυκατοικίες, σούπερ μάρκετ, βιοτεχνίες και μαγαζιά.

Ζούσαν οι Κυριακές τότε και τα Σαββατόβραδα μέσα σ' αυτές τις αίθουσες. Στο σκοτάδι τους ζωντάνευαν ο έρωτας, ο πόνος, η χαρά κι η λύπη, οι ελπίδες κι οι απογοητεύσεις. Η ασπρόμαυρη οθόνη γινόταν το καράβι, το καραβάκι ενός ολόκληρου λαού, προς την ενηλικίωση. Το φως το προβολέα έφερνε στο φως όψεις ζωής που ο καθένας θα μπορούσε ν' αναγνωρίσει πως μοιάζουν με τη δική του, αληθινή ή φανταστική. Οι φωτεινές δέσμες πάνω απ' τ' ακίνητα κεφάλια των θεατών ύφαιναν στο τρεμόπαιγμά τους ιστορίες, που άλλοτε ξεσήκωναν την αίθουσα σε τρανταχτά γέλια κι άλλοτε βύθιζαν τις συμπάσχουσες καρδιές σ' ένα παρατεταμένο κλάμα και σπαραγμό.

Κάποτε -απομεσήμερο Δευτέρας ήτανε, χειμώνας κι έβρεχε- η Ηρώ ήταν γεμάτη κόσμο -γυναίκες στην πλειοψηφία τους- ήμουν κι εγώ με τη μάνα μου. Η ώρα περνούσε κι η ταινία δεν έλεγε ν' αρχίσει -κάποια με το «παιδί του λαού», το Νίκο Ξανθόπουλο. Το σούσουρο δεν άργησε ν' αρχίσει, οπότε πέρασε από στόμα σε στόμα η είδηση ότι ο ίδιος ο Ξανθόπουλος -που θα παρακολουθούσε λέει μαζί μας την ταινία- είχε πάει για να φέρει την κόπια. Η κόπια δεν έφτασε ποτέ, η είδηση όμως μας κράτησε εκεί όλους, με τη λαχτάρα και την ελπίδα να συναντήσουμε το ίνδαλμα, που θα γινόταν για μια ακόμα φορά ήρωας, όταν θα επέστρεφε θριαμβευτής με την ταινία... Ποια ταινία; Όσο την είδατε εσείς, άλλο τόσο κι εμείς!

Οι ρόλοι δεν ήταν γραμμένοι μόνο στο σενάριο της ταινίας, αλλά τους επέβαλε κι η σκληρή καθημερινότητα, το μεροκάματο. Καθένας είχε τη θέση του, το «ρόλο» του. Η ταμίας -με τον κότσο συνήθως- μέσα στο γυάλινο κουβούκλιο και με τα μπλοκάκια των εισιτηρίων μπροστά της. Ο υπάλληλος που έκοβε τα αποκόμματα των εισιτηρίων στην είσοδο κι ο επόπτης της εφορίας που τα έριχνε μέσα σ' ένα ξύλινο κουτί -για να κάνει στο τέλος της βάρδιας τον έλεγχο. Δίπλα στα ορθάνοιχτα φύλλα της πόρτας της αίθουσας και την τραβηγμένη βαριά κόκκινη κουρτίνα η ταξιθέτρια, με το πρόγραμμα στο χέρι και τον φακό στην τσέπη. Πιο ψηλά απ' όλους, μέσα σ' ένα στενό καμαράκι, πάντα αθέατος και μυστηριώδης ο «μηχανικός»...

Δημοτικό πήγαινα -πέμπτη μάλλον- ο πατέρας μου συμπλήρωνε τον πενιχρό μισθό του σαν επόπτης κινηματογράφου κι έτσι κάποια Κυριακάτικα απογεύματα -4 με 6- αποχτούσαν άλλη διάσταση. Ήταν οι φορές που πηγαίναμε σινεμά με τη Νικούλα -καλή της ώρα- την... «αρραβωνιαστικιά» μου. Ο Μανέλης, ο Βέγγος, ο «πολύς» Λάμπρος Κωνσταντάρας, η Στυλιανοπούλου, ο Σταυρίδης, ο Χατζηχρήστος κι ο Αυλωνίτης με τη Γεωργία Βασιλειάδου, όλα τα λαμπερά αστέρια της εποχής άστραφταν στα παιδικά μας μάτια και γινόμασταν κι εμείς πότε «Αρχόντισσα κι ο αλήτης» και πότε «Γοργόνες και μάγκες»... Και πώς πήγαινε να σπάσει η καρδιά μου όταν μέσα στο σκοτάδι ακουμπούσε -τάχα τυχαία- πάνω στο «μπράτσο» του καθίσματος το χέρι μου το δικό της χέρι.

Στο διάλειμμα, όταν άναβαν τα φώτα και τα μάτια προσπαθούσαν να συνηθίσουν την ολιγόλεπτη επιστροφή στην πραγματικότητα, έβγαινε ο λαχταριστός δίσκος με τ' αναψυκτικά, τα σάμαλι και τους ξηρούς καρπούς. Τον είχε κρεμασμένο στους ώμους του ο γκριζομάλλης υπάλληλος με την άσπρη μπλούζα. Πριν προλάβει να κάνει καλά-καλά την εμφάνισή του τον είχαμε κιόλας περικυκλώσει. Μερικές φορές χτυπούσαν οι «καμπάνες», εμφανιζόταν στην οθόνη το «Μέρος Βον» κι εμείς ήμασταν ακόμα στην ουρά!

Στο Φοίβο -τον καλοκαιρινό στην Ευαγγελίστρια- είχε τα καλύτερα κωκ «νέγκρο»! Η γλύκα κι η νοστιμιά τους ακόμα γαργαλάει τον ουρανίσκο μου! Η λαιμαργία μου -κάποια φορά που είχα πάει μαζί με μια μεγαλύτερη ξαδέρφη μου- μ' άφησε ξάγρυπνο ολόκληρη τη νύχτα. Για να μη μου χαλάσει την καρδιά, η καλή μου η Στελίτσα, με κέρασε τρία ολόκληρα γλυκά! Τα δύο κατάφερα, το τρίτο με βαριά καρδιά -αλλά πιο βαρύ... στομάχι- το πέταξα. Κάποια ταινία με τον Λουί Ντε Φινές έπαιζε κι εγώ μίσησα από τότε τον... Φαντομά, αλλά ουδέποτε τα ολόγλυκα «νεγράκια»!

Οι σαΐτες καρφωμένες στην οθόνη, η θορυβώδης γαλαρία, το χαρακτηριστικό γκρρρρρρ της μηχανής προβολής, το αγιόκλημα στις καλοκαιρινές μάντρες, οι τζαμπατζίδες απ' τις γύρω ταράτσες στιγμιότυπα κι εικόνες σκόρπιες, που ευχάριστα ανασύρω απ' τη μνήμη και παραδίνομαι στη γλυκιά νοσταλγία τους.

«Η συνέχεια επί της οθόνης»....

2 σχόλια:

  1. ΣΧΟΛΙΑ: 15
    # PINK FISH στις 18/04/2008, 11:13 πμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    η σκηνή με τη κουδούνα που κρατάει ο Παπαγιαννόπουλος είναι από τις αγαπημένες μου! Ωραιο, νοσταλγικό και τρυφερό το ποστ σου, δείχνει την αγάπη σου για τον κινηματογράφο. Χαιρετώ σε
    # The_Rock στις 18/04/2008, 11:50 πμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    Ωραίες εκείνες οι εποχές Βούδα... Αυθεντικές! Εμείς, τα παιδιά των πολυκατοικιών, δεν τις ζήσαμε δυστυχώς... Να έχεις ένα όμορφο Σαββατοκύριακο, ήδη ο ήλιος βλέπω μας κλείνει το μάτι ;-)
    # VOUDAS στις 18/04/2008, 12:07 μμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    @PINK: Ο Παπαγιαννόπουλος κατάγεται -όπως θα ξέρεις- από το Διακοφτό και δεν έχανε ευκαιρία να το διαφημίζει με τις ατάκες του! Τη δεκαετία του '80 αυτές οι ασπρόμαυρες ταινίες ήταν μπανάλ και η κρατική τηλεόραση δεχόταν σκληρή κριτική που τα Σαββατόβραδα κυρίως τις πρόβαλε. Τώρα τις "αξιοποιούν" τα ιδιωτικά όταν ο ανταγωνιστής σταθμός έχει απευθείας ποδόσφαιρο... Εξακολουθούν, όμως, να έχουν τη συναισθηματική τους αξία! Την Αλίκη στο Ναυτικό π.χ. όσες φορές κι αν την δω θα μου αρέσει! @Rock: Κάθε εποχή έχει τα δικά της "αυθεντικά" χαρακτηριστικά... Τώρα ζούμε την "αυθεντικότητα" του Λαζόπουλου και πάει λέγοντας... Πράγματι, η λιακάδα πάει να... "δέσει"!!
    # karagiozaki στις 18/04/2008, 01:58 μμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    Ξανθόπουλο δεν είδα ποτέ! Για Κούρκουλο όμως και Παπαγιαννόπουλο δεν έχω λόγια! ... άσε που λατρεύω το σάμαλι!
    # stav στις 20/04/2008, 10:03 μμ
    αγαπητε μου vouda!!!!
    ..."μίσησα από τότε τον... Φαντομά, αλλά ουδέποτε τα ολόγλυκα «νεγράκια»!" είσαι καταπληκτικός!!! γράφεις πολύ ωραία, και κάθε φορά με ταξηδέυεις!!! πάντως και εγώ λατρευω τις ασπρόμαυρες ελληνικές ταινίες ακόμα μέχρι σήμερα!!! "η κυρα μας η μαμή" ο "μαυρογιαλούρος" η "δεσποινις διέυθηντης" κ πάρα πολλές αλλες ειναι οι αγαπημένες μου και αμα σου πω οτι τις ξανα βλέπω σχεδον καθε εβδομάδα θα με πιστέψεις??? πάντως αυτό με την δεκαετία του 80 το θυμάμε και εγώ, οτι τα σαββατα το βράδυ ειχε "ελληνικό" και οτι καναμε σαν παλαβά να τα δουμε στην tv!!! (τον συγραφέα κυρ. ντελόπουλο τον ξέρεις? αν οχι τότε το μυθιστόρημα του "ο ακης και οι άλλοι" σου το προτήνω, μου θυμήζεις λίγο τον τρόπο που γραφει!!!) :)
    # apologiaprosuavita στις 21/04/2008, 08:24 πμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    Τώρα να σου πω ότι η μαμά μου δεν με άφηνε να βλέπω ελληνικές ταινίες του 60? Μόνο Κακκογιάννης και Αγγελόπουλος επιτρεπόταν. Τίς είδα βέβαια αργότερα που μεγάλωσα και κάποιες από αυτές τις αγάπησα. Αλλά δυστυχώς δεν μου θυμίζουν καμία εποχή. Ποτέ δεν έγιναν έμβλημα της παιδικής μου ηλικίας. Τυχερέ Βούδα. Ωραίες εικόνες και μυρωδιές. Τις δανείζεις?
    # VOUDAS στις 21/04/2008, 09:56 πμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    @Karagiozaki: Το σάμαλι ήταν εξίσου αγαπημένο! ('Ασε που είναι και νηστίσιμο!!!) Αν δεν έβρισκα τα λατρεμένα νέγκρο με σάμαλι έσβηνα τη σινεφίλ... υπογλυκαιμία μου!! @ Stav: Οι ταινίες εκείνης της περιόδου έγραψαν τη δική τους ιστορία και χαίρομαι που μπόρεσα να "προβάλω" κάποιες εικόνες που σου άρεσαν! Το βιβλίο δεν το έχω υπόψη μου, σίγουρα όμως θα το αναζητήσω! Σ' ευχαριστώ!! @ Apologia: ...Μ' αρέσει να μοιράζομαι πράγματα -εσύ νομίζω πως το έχεις καταλάβει- τα συναισθήματά μου, λοιπόν, που γίνονται εικόνες, μυρωδιές κι ό,τι άλλο, με πολύ χαρά είμαι έτοιμος να τα μοιραστώ και χαίρομαι όταν συναντιούνται με αποδέκτες που μπορούν και θέλουν να τα αισθανθούν...
    # manground στις 21/04/2008, 10:41 πμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    προσωπικά "κολλάω" στις σαϊτες επάνω στην οθόνη. αν δεν το πετύχαινες, ήσουν λούζερ. επίσης, έβλεπα το έργο τρείς φορές, πάντα στην πρώτη σειρά, και μια φορά κοιμήθηκα μέσα στο σινεμα.
    # VOUDAS στις 21/04/2008, 12:10 μμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    @Man: 'Ηταν κάτι ταινίες με τη Βούρτση, τον Ξανθόπουλο και τις άλλες... ψυχοθεραυτικές δυνάμεις της εποχής, που όλοι οι μεγάλοι σφάδαζαν απ' το κλάμα αλλά εμένα μου προκαλούσαν αφόρητη ανοία και πλήξη!... Παρηγοριά μου τα... "προσεχώς" πριν αρχίσει η ταινία και κάποια... "επίκαιρα" που έδειχναν φάσεις του Ολυμπιακού(!) την περίοδο που κυριαρχούσε κι η χούντα προωθούσε και μέσα στις κινηματογραφικές αίθουσες το εθνοσωτήριο έργο της....
    # ImmortalJunkie στις 21/04/2008, 12:34 μμ
    κάτι...ελαφρύ , για την νηστεία ;-Ρ
    http://www.youtube.com/watch?v=1zaz1wLxCXY
    # VOUDAS στις 21/04/2008, 01:24 μμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    @Immo:...Μ ο ν α δ ι κ ό ς ο Νιόνιος!... Είναι κι η ώρα τέτοια και μου έφερε μια λιγούρα για κεφτεδάκια ή μήπως να το ρίξω -μέρες που 'ναι- στη νηστεία και την ...προσευχή;
    # Fairuz στις 21/04/2008, 08:32 μμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    καλοκαιριάζει...
    βάζω το σάμαλι θα βάλεις το cinema?
    # Meropi στις 22/04/2008, 07:42 πμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    Αχ Βούδα μου, μου ξύπνησες μνήμες παιδικές στο χωριό μου στην Κερύνεια....Είχαμε ένα κινηματογράφο χειμερινό και δύο θερινούς παρακαλώ. Τι ωραία καλοκαιρινά βράδια περνάγαμε εκεί!!
    # VOUDAS στις 22/04/2008, 02:06 μμ
    ΑΣΠΡΟ ΠΑΝΙ ΚΑΙ... ΣΑΜΑΛΙ
    @Fairuz: ...Θερινό με αγιόκλιμα και γιασεμιά!!.... @Meropi: 'Ομορφες μνήμες, τυχεροί όσοι τις έζησαν!... Μακάρι να μπορούσες να τις ξαναζήσεις στο χωριό σου, μακάρι...
    # greendim στις 22/04/2008, 02:17 μμ
    Βαγγέλη είσαι γίγαντας!...
    τα ποστ σου είναι συλλεκτικά! Καλό Πάσχα ρε Άρχοντα!...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Αναρτήθηκε στη LIFOLAND την Παρ, 18 Απρ 2008 11:08 πμ

    ΑπάντησηΔιαγραφή